GENEZA POWSTANIA I DZIAŁALNOŚĆ ŚWIATOWEJ RADY BADAŃ NAD POLONIĄ

Światowa Rada Badań nad Polonią jest Towarzystwem Naukowym skupiającym naukowców, publicystów, pisarzy, działaczy polonijnych (zarówno w Kraju jak i na Obczyźnie). Jest to jedyne Towarzystwo Naukowe Polonii i Polaków za granicą, które wykonuje funkcje naukowo-badawczą i koordynacyjną dotyczącą tematyki Polaków na Obczyżnie. Nasza tematyka naukowo-badawcza nie ogranicza się więc do jednego kraju czy kontynentu ale obejmuje zagadnienia Polaków na całym świecie.  Zajmujemy się problematyką polonijną, realizując założenia śp. prof. dr Edwarda Szczepanika, ostatniego premiera II RP, dotyczące badań i popularyzacji dziedzictwa narodowego Polaków za granicą. Środowisko nasze jest jednym z bardzo niewielu środowisk naukowych, a może nawet jest jedyne, które z uwagi na indywidualne losy swych liderów podtrzymuje idee altruistycznego patriotyzmu polskiego. Genezą powstania Stowarzyszenia jest Polskie Towarzystwo Naukowe na Obczyźnie (PTNO), organizacja skupiająca polskich naukowców poza granicami kraju, działająca w Londynie od roku 1950. PTNO w roku 1996 zwróciła się do środowisk naukowych w Kraju z wezwaniem do maksymalnego zacieśnienia związków pomiędzy światem naukowym w Kraju i na Emigracji. Przewodniczącym Zarządy PTNO był wówczas prof. dr Edward Szczepanik, ostatni Premiera Rządu Rzeczypospolitej na Uchodźstwie. Z jego to głównie inicjatywy powołana została w roku 1997 "Rada Porozumiewawcza Badań nad Polonią", której prof. Szczepanik został prezesem. Zrzeszała naukowców z Polski, Anglii, obu Ameryk, a nawet odległej Australii, jak również z byłych Republik ZSRR. W roku 2001 Rada przyjęła obecna nazwę "Światowa Rada Badań nad Polonią". Prof. dr Szczepanik został jej Prezesem Honorowym, którą to godność piastował aż do swej śmierci w roku 2005. Obecnie funkcje Prezesa ŚRBnP objął od czerwca 2007 roku Walter Wiesław Gołębiewski (USA) . Światowa Rada Badań nad Polonią posiada osobowość prawną. Siedzibą władz Rady jest obecnie miasto Warszawa. Działalność swoja Rada opiera na pracy społecznej członków.

Celem Rady jest rozwijanie i koordynowanie pracy naukowej w zakresie badań polonijnych oraz upowszechnianie wiedzy o Polonii. Cele te realizuje poprzez: - organizowanie posiedzeń naukowych, zjazdów, konferencji, seminariów, odczytów, kursów itp.; - inicjowanie, organizowanie i koordynowanie badań naukowych, indywidualnych bądź zespołowych; - upowszechnianie wiedzy o Polonii przez odczyty, publikacje, wystawy itp.; - współpracę z władzami, agendami rządowymi i parlamentarnymi, instytucjami oraz organizacjami krajowymi i zagranicznymi, zainteresowanymi działalnością Rady; - gromadzenie i zabezpieczanie dokumentacji, prasy, wydawnictw polonijnych dotyczących Polonii; - wydawanie czasopism lub form książkowych, o charakterze organizacyjnym i metodologicznym, upowszechniającym wyniki badań w zakresie dziejów i przemian zbiorowości polonijnych.

II. Publikacje i wydawnictwa.

Stowarzyszenie Światowa Rada Badań nad Polonią wydała wiele książek o tematyce polonijnej oraz Rocznik Polonii nr.1, oraz nr.2. 1. Marian Miszczuk: Bibliografia emigracyjnej i polonijnej prasy harcerskiej 1914-2001. Warszawa 2002. 2. Wiesław Kukla, Marian Miszczuk: Emigracyjna i polonijna prasa harcerska 1914-2003. Materiały i źródła. Warszawa 2003. 3. Marian Miszczuk: Harcerska prasa dla dzieci i młodzieży wydawana w Wielkiej Brytanii w latach 1941-1948. Warszawa 2004. 4. Wiesław Kukla, Marian Miszczuk: Bibliografia harcerskich emigracyjnych i polonijnych druków zwartych, jednodniówek, kalendarzy i miscellaneów wydanych w latach 1912-2004. Warszawa 2006. 5. Wiesław Kukla, Marian Miszczuk: Współczesna prasa harcerska na obczyźnie. Warszawa 2006. 6. Wiesław Kukla, Marian Miszczuk: Dzieje harcerstwa na obczyźnie 1912-2006, Zarys problematyki. Warszawa 2006. 7. Janusz Kuczyński "Uniwersalność Polskości" Warszawa 2006.

Kazimierz Dopierała, Adam Sudoł „Polacy i Polonia na świecie. Stan badań i ich perspektywy na XXIw.”- publikacja materiałów z konferencji naukowej , Suwałki 15-17 września 2006r. Wiesław Jan Wysocki, Waldemar Gliński „ Polska dwa światy Kraj i Polonia”- materiały z międzynarodowej konferencji naukowej „Polacy w Ameryce Północnej -400lecie”- Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2009r, Zbigniew Tomasz Klimaszewski „Polacy w Niemczech – Przeszłość, Terażniejszość, Przyszłość” materiału z Konferencji naukowej „ Muzeum Niepodległości w Warszawie 20-21.04.2012.

Walter Wiesław Gołębiewski – „Wspomnienia Emigranta na tle powojennej polskiej rzeczywistości. Oficyna Wydawnicza Kucharski – Toruń 2013r.

III. Działalność członków ŚRBnP.

Obecnie mamy 120 członków zamieszkałych na wszystkich kontynentach. Są to naukowcy, politycy, działacze polonijni, księża, studenci. Około 35% to Polacy zamieszkali poza granicami kraju. Nasi członkowie również w ramach swoich wielu indywidualnych wystąpień i działań przyczyniają się do upowszechniania wiedzy o Polonii przez odczyty, publikacje, wystawy, spotkania itp. Informacje o naszych członkach, Ich osiagniciach i działalności można otrzymać na naszej stronie internetowej w dziale Nasi Członkowie

Zarząd Światowej Rady Badań nad Polonią

Walter Wiesław Gołębiewski – prezes ŚRBnP

10.02. 2016r.